Zaslađena pića, otrov u šarenim bočicama

Na svakoj paklici cigareta stoji upozorenje o štetnim efektima duvanskog dima i pušenja, međutim, drugi uzročnici bolesti, na primer zaslađena pića nisu ovako obeleženi.

 

Šta spada u zaslađena pića?

 

Zaslađena pića su sve tečnosti kojima je dodat neki od zaslađivača, poput kuhinjskog ili braon šećera, sirupa, dekstroze, fruktoze, glukoze, meda, laktoze, maltoze, neobrađenog šećera i dr. U zaslađena pića spadaju gazirani i negazirani sokovi, sokovi na rastvaranje, sportska i energetska pića, zaslađene kafe i čajevi, zaslađene vode i dr.

 

Zašto su problematična?

 

Prema podacima američke zdravstvene organizacije, zaslađena pića su glavni izvor dodatih šećera u ishrani. Treba napomenuti, da se za razliku od voća u kome se nalaze brojni vitamini, minerali, vlakna i druge supstance koje pomažu našem telu pri apsorbciji i digestiji šećera, u zaslađenim pićima nema ničega ili gotovo ničega od ovih supstanci. Zato se ovi rastvoreni šećeri veoma brzo i potpuno apsorbuju, što negativno utiče na nivo insulina i brojne druge funkcije tela.

 

Posledice česte konzumacije

 

Česta konzumacija je povezana sa rizikom od povećanja telesne težine i gojaznosti, dijabetesom tipa 2, bolestima srca i kardiovaskularnog sistema. Prekomerna konzumacija može dovesti do bolesti jetre i bubrega, a loše utiče i na izgled i zdravlje zuba.

Dodatno, česta konzumacija zaslađenih pića je povezana sa drugim nezdravim ponašanjem poput pušenja, nedovoljno sna, nedovoljno fizičke aktivnosti, više brze hrane, a manje svežeg voća u ishrani. Zbog svega ovoga smanjenje ili prestanak konzumacije zaslađenih pića može da predstavlja odličan prvi korak ka zdravijem životu.

 

Uticaj zaslađenih pića na žene

 

Photo of lovely summer woman 18-20 wearing straw hat, looking at

Konzumacija zaslađenih pića kod žena uzrokuje niz specifičnih problema. Kao i kod muškaraca, konzumacija zaslađenih napitaka je čvrsto povezana sa drugim nezdravim ponašanjem poput pušenja i nezdravije ishrane, a svakodnevna konzumacija povećava rizik od kardiovaskularnih bolesti za približno 20% u odnosu na one koji ih ne konzumiraju.

 

Zaslađena pića i trudnoća

 

Norveška studija objavljena 2017. godine ispitivala je vezu između konzumacije zaslađenih napitaka u trudnoći i težine novorođenčadi. Utvrđeno je da povećan unos vodi većem riziku od rađanja novorođenčadi sa manjom telesnom težinom. Ova veza je bila još značajnija za grupu žena koje su imale druge faktore rizika poput gojaznosti, pušenja ili nedostatka fizičke aktivnosti.

 

Zaslađena pića, Dijabetes tipa 2 i gojenje

 

Velikim istraživanjem koje je obavljeno 2004. godine dokazana je veza zaslađenih napitaka sa povećanjem rizika od dijabetesa tipa 2 kod žena. Dodatno, tokom ovog istraživanja utvrđena je povezanost zaslađenih pića sa povećanjem telesne težine. Iako žene koje su konzumirale konstantne količine nisu imale veće probleme sa gojenjem, one koje su povećale količinu sokova sa nekoliko nedeljno na nekoliko dnevno imale su značajne probleme. Sa druge strane najmanje probleme su imale one žene koje su smanjile količinu i učestalost konzumacije zaslađenih pića.

 

Uticaj zaslađenih pića na muškarce

 

Handsome young man drinking refreshment at outdoor bar.

Prema istraživanju objavljenom 2014. godine, koje je ispitivalo uticaj zaslađenih pića na kvalitet spermene tečnosto kod mlađih muškaraca (18 – 22 godina), mladići koji su imali više od jednog pića dnevno imali su oko 10% manju pokretnost spermatozoida u odnosu na one koji su ih retko konzumirali. Zanimljivo je da je česta konzumacija imala veći negativni uticaj na mršave mladiće nego na one koji su gojazni.

Drugom studijom iz 2018, unos zaslađenih pića dokazao se kao značajni uzročnik smanjenog lučenja testosterona kod zdravih muškaraca u srednjoj životnoj dobi (20 – 39 godina). Testosteron je izuzetno bitan hormon, koji pomaže u održavanju brojnih telesnih funkcija kod muškaraca poput: produkcije spermatozoida, normalnih seksualnih nagona, izgradnje mišićne mase, normalnog metabolizma masti i dr. Njegovo smanjeno lučenje dugoročno može izazvati brojne probleme i bolesti, a teško je primetiti ovu vrstu poremećaja.

 

Uticaj zaslađenih pića na zdravlje i gojaznost dece i adolescenata

 

boy drinking from a glass and straw while eating lunch with dad and siblings

Uticaj zaslađenih pića na zdravlje i gojaznost dece i adolescenata se pomno prati u razvijenijim zemljama poput Sjedinjenih Američkih Država, Kanade i Velike Britanije, ali pouzdani podaci za naše prostore nisu dostupni. U svakom slučaju potrebno je podići svest roditelja o štetnosti i mogućim problemima česte konzumacije zaslađenih napitaka po njihovu decu.
Kanadsko istraživanje iz 2006. zaključilo je da regularna kozumacija zaslađenih pića stavlja decu u veći rizik od gojaznosti u predškolskom uzrastu i kasnije u životu. Njihova preporuka je ograničavanje količine ovih napitaka za decu.

U Americi oko 20% celokupnog kalorijskog unosa kod dece i adolescenata dolazio je iz zaslađenih pića, što je pokrenulo ozbiljnu debatu i kampanju za veće oporezivanje, zabrane i regulacije ovih tečnosti. Posledice su veliko smanjenje svakodnevne konzumacije zaslađenih napitaka (oko 10%), međutim, česta konzumacija i dalje postoji kao problem.
Američki rad iz 2017. godine prikazuje rezultate praćenja trendova u konzumaciji pića među srednjoškolcima, po kojem se beleži smanjenje procenta svakodnevnog unosa zaslađenih pića (oko 13%), ali je zabeleženo i smanjenje konzumacije napitaka koji sadrže bitne nutrijente poput 100% voćnog soka i mleka. Pisci ovog rada preporučuju dalje širenje svesti o uticaju zaslađenih pića i savetuju prelazak na zdravije opcije.

Azijske zemlje se takođe suočavaju sa problemom povećanja gojaznosti među decom predškolskog uzrasta. Pokrenuto je više istraživanja poput jednog singapurskog iz 2019. u kome je dokazana jasna povezanost između konzumacije zaslađenih pića u ranom detinjstvu i većoj tendenciji ka gojaznosti u kasnijem periodu života.  Njihov zaključak se slaže sa sve većim brojem naučnika širom sveta koji u svojim zemljama obavljaju slična ispitivanja.

Na kraju bih želeo da naglasim, da se trenutni radovi fokusiraju na uticaj zaslađenih pića na gojaznost i da još uvek ne postoje pouzdani podaci vezani za njihov uticaj na jetru, bubrege i generalno zdravlje dece. U zaslađenim pićima se često pored zaslađivača nalaze brojne druge supstance čiji uticaj na organizam nije potpuno istražen.

 

Pročitajte još na našem blogu.

Dusan Aragonski

Dusan Aragonski

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Podeli:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on pinterest
Pinterest
Share on linkedin
LinkedIn

Slični članci